Σε όλη την πρόσφατη ιστορία, στην εξέλιξη αλλά και στην σύγχρονη πορεία της, η τζαζ μουσική έχει ταυτιστεί με τον αυτοσχεδιασμό.
΄Ενα σημείο στο οποίο θα μπορούσαμε να πούμε ότι διαφοροποιείται έναντι άλλων μουσικών ιδιωμάτων (που επίσης εμπεριέχουν το στοιχείο του αυτοσχεδιασμού) είναι το ότι ο αυτοσχεδιασμός στην τζαζ δεν είναι ένα στατικό στιγμιότυπο, ούτε αποτελεί τον τελικό προορισμό.
Θα έλεγε κανείς ότι ο αυτοσχεδιασμός είναι η ίδια η "γλώσσα" της τζαζ.

Ο τζαζίστας έχει μπροστά του ένα μουσικό κομμάτι, που αποτελεί το "μέσον" (και ποτέ τον αυτοσκοπό), μέσα από το οποίο παίρνει την αφορμή για να εκφραστεί, να ανοίξει τα όριά του, να διευρύνει τη φαντασία του, να ρισκάρει και φυσικά να "συνδιαλλαγεί" με τους υπόλοιπους μουσικούς.
Θα μπορούσε κανείς να παρομοιάσει την κατάσταση αυτή με την δοκιμασία ενός σχοινοβάτη, ο οποίος "ακροβατεί" κάθε φορά, έχοντας προηγουμένως ασκηθεί με πειθαρχία στην τεχνική της ισορροπίας αλλά χωρίς ποτέ να γνωρίζει τί ακριβώς θα συμβεί επάνω στο σχοινί, την στιγμή της παράστασης!

Το μουσικό κομμάτι λοιπόν (δηλαδή συνήθως κάποιο απ' τα λεγόμενα jazz standards) αποτελεί ένα είδος "καμβά" πάνω στον οποίο ο μουσικός θα τολμήσει μια ανασύνθεση (φρασάροντας το θέμα, αναθεωρώντας πιθανότατα την αρμονία του, αναδιαμορφώνοντας την μελωδία του, πειράζοντας ίσως το μέτρο του, κλπ), θα "συνδιαλλαγεί" αλληλεπιδρώντας με το υπόλοιπο γκρουπ και θα αυτοσχεδιάσει, έχοντας πλήρη γνώση και αίσθηση της φόρμας του κομματιού και του ύφους της δεδομένης ενορχήστρωσης.

΄Οπως με όλα τα όργανα έτσι και με τη φωνή, το παραπάνω "πεδίο δράσης" παραμένει το ίδιο.

Ο/η τραγουδιστής/τρια καλείται να βρίσκεται πάντα σε ετοιμότητα, να κινείται με ελευθερία (ρυθμικό phrasing) πάνω σ'ενα δεδομένο μουσικό θέμα, να αναδιαμορφώνει την μελωδία του, να βρίσκεται σε διαρκή "συνομιλία" με τους υπόλοιπους μουσικούς και να αυτοσχεδιάζει στην φόρμα του κομματιού με φαντασία και ευρηματικότητα, έχοντας πάντα υπόψιν το μουσικό "περιβάλλον" και το ύφος-στυλ του κομματιού.

Στο τζαζ τραγούδι η φωνή είναι μουσικό όργανο!
Και στην τζαζ μουσική σημασία έχει και το πώς, όχι μόνο το τί.

Η τζαζ αποτελεί μία παγκόσμια κοινή "γλώσσα", που αποδεικνύει με το πέρασμα των χρόνων, την δύναμή της να συνεχίζει να υπάρχει, να εξελίσσεται, να ενώνει μουσικούς  (οι οποίοι έχουν την ικανότητα να παίξουν μαζί και να επικοινωνήσουν μουσικά, χωρίς να γνωρίζονται εκ των προτέρων!) και φυσικά να ενώνει πολιτισμούς από κάθε σημείο του πλανήτη, υπό τη δύναμη της συνεχούς καλλιτεχνικής δημιουργίας!