Αποτελεί αρκετά διαδεδομένη πεποίθηση, ότι ο αυτοσχεδιασμός (ειδικά στην τζαζ μουσική) είναι κάτι το οποίο προϋποθέτει γνώση, ωριμότητα, εμπειρία, αισθητική, κλπ. 
Αυτή είναι η αλήθεια και είναι απολύτως ορθή μια τέτοια παραδοχή.
Παρά ταύτα, θα ήθελα να μπω κατευθείαν στο θέμα αυτού του άρθρου και να εξηγήσω τί εννοώ με τον τίτλο "Αυτοσχεδιασμός εξ απαλών ονύχων". 

Σύμφωνα με την σύγχρονη παιδαγωγική επιστήμη, η γνώση (οποιαδήποτε γνώση) γίνεται πραγματικά "κτήμα" του ανθρώπου (οποιασδήποτε ηλικίας) δια της βιωματικής οδού και μόνο. 
Η θεωρητική κατάρτιση είναι φυσικά απαραίτητη αλλά ποτέ δεν φτάνει να αναπληρώσει ή να υποκαταστήσει το βίωμα. 

Αυτό ακριβώς συμβαίνει και με τον αυτοσχεδιασμό στην τζαζ μουσική. 
Ο μαθητής έρχεται σε επαφή (πρώτα σε θεωρητικό επίπεδο) με τα διάφορα "εργαλεία" του, τους "κανόνες" του, το λεξιλόγιό του (ανάλογα με το στυλ της τζαζ που μελετά ανα περίπτωση) και έτσι με αυτά τα πρώτα εφόδια ξεκινά το μαγικό του ταξίδι στον αυτοσχεδιασμό. 

Φυσικά, θα ήταν ευχής έργον αν κυριολεκτικά εξ απαλών ονύχων, δηλαδή από την πολύ μικρή ηλικία, έρχονταν τα παιδιά σε επαφή με τον αυτοσχεδιασμό (γενικότερα στη μουσική τους εκπαίδευση), ακριβώς επειδή θα έθεταν από πολύ νωρίς τα θεμέλια της δημιουργικότητας, της εκφραστικότητας, του καλού γούστου, της αυτογνωσίας και άρα θα επιτύγχαναν την βαθύτερη επαφή με τον εσώτερο εαυτό τους.

Κατ' αναλογία λοιπόν, όπως ξεκινά κανείς από μικρή ηλικία να πειραματίζεται, να αλληλεπιδρά με το περιβάλλον γύρω του και φυσικά να αυτοσχεδιάζει - είναι γνωστό ότι τα παιδιά στο παιχνίδι τους αλλά και στο τραγούδι τους είναι ελεύθερα και "αυτοσχεδιάζουν" συνεχώς! - με την ίδια λογική, αυτός που θέλει κάποια στιγμή να παίξει τζαζ, θα ήταν εξαιρετικά ωφέλιμο να ενθαρρύνεται από την αρχή των σπουδών του, να αυτοσχεδιάζει. 
Προφανέστατα στην αρχή οι απόπειρες θα είναι ασχημάτιστες, άτεχνες και δίχως σαφή κατεύθυνση αλλά σιγά-σιγά και με την συνδρομή της προσωπικής μελέτης, ακρόασης, εξέλιξης και εμβάθυνσης στην τέχνη και στην τεχνική του αυτοσχεδιασμού, τα αποτελέσματα θα είναι θεαματικά. 

Ο αυτοσχεδιασμός στη μουσική (σε οποιοδήποτε είδος μουσικής) προϋποθέτει ελευθερία έκφρασης και την αληθινή θέληση του μουσικού να διηγηθεί μια δική του ιστορία, μια αυθόρμητη και όχι προσχεδιασμένη ιστορία, που καθώς τη "διηγείται", αυτή η ίδια η διήγηση θα του ανοίγει καινούριες και απροσδόκητες προοπτικές, για το προς τα πού θα την κατευθύνει κάθε φορα. 
Κάποιος που θέλει να γίνει συγγραφέας, ξεκινά να γράφει κι ας είναι "άγουρα" τα πρώτα του γραψίματα. ΄Ενας μαθητευόμενος ζωγράφος σχεδιάζει τις πρώτες του μολυβιές παρά το γεγονός, ότι δεν κατέχει πλήρως την τεχνική του σχεδίου.

Η ελευθερία του πνεύματος, η εκφραστικότητα, η φαντασία, η μουσικότητα είναι στοιχεία έμφυτα και εφόσον δεν είναι καταπιεμένα και κατακρεουργημένα από κοινωνικούς - ψυχολογικούς παράγοντες, αποτελούν την βασική πρώτη ύλη του μουσικού. 
Αυτή η πρώτη ύλη, η οποία στο μεταξύ θα καλλιεργείται ολοένα και περισσότερο, θα βρει πολύ σύντομα το πλαίσιο, μέσα στο οποίο θα μπορέσει να συνδιαστεί με την γνώση, την τεχνική και όλα τα άλλα "εργαλεία", τα οποία είναι εκείνα που θα διδαχθεί ο μουσικός στο θεωρητικό - ακαδημαϊκό επίπεδο, ώστε να επιτύχει τελικά με φυσικό και αρμονικό τρόπο εκείνο το μουσικό αποτέλεσμα, που θα έχει καλλιτεχνική, αισθητική αξία και λόγο ύπαρξης. 

Ακόμα ένα συμπέρασμα εξάγεται απο τις παραπάνω σκέψεις και θα εκμεταλλευτώ αμέσως την ευκαιρία, να κάνω μια πρώτη τοποθέτηση, αφού αποτελεί μια ισχυρή προσωπική μου πεποίθηση.
Κάθε μορφή τέχνης έχει δύο πλευρές, την τεχνική και την καλλιτεχνική. * 
Καμία όμως δεν θα πρέπει να υπερτερεί έναντι της άλλης. Αντιθέτως θα πρέπει να συνεργάζονται αρμονικά εξ αρχής ως ένα ενιαίο πράγμα, ως μια ολότητα, γιατί μόνο έτσι ο τελικός φορέας (ο μουσικός, ο συγγραφέας, ο εικαστικός) θα είναι ισορροπημένος και μόνο έτσι το τελικό "προϊόν" της τέχνης του θα έχει "βάθος" και θα καταφέρει να βρει ως ευγνώμονα αποδέκτη, την ανθρώπινη ψυχή. 

* Σύντομα θα αναρτηθεί εκτενές άρθρο σχετικά με το πολυσυζητημένο "δίπολο" Τεχνική - Μουσικότητα.